السيد هبة الدين الشهرستاني ( مترجم : ميرزاده اهرى )
47
ما هو نهج البلاغة ( در پيرامون نهج البلاغه ) ( فارسى )
كتاب با عظمت ، اعجاب خود را نسبت به مقصد عالى « نهج البلاغه » اين چنين بيان مىكند : بر حسب تقدير و بطور تصادف با كتاب « نهج البلاغه » آشنا شدم . اين برخورد و تصادف در وقتى بود كه دچار دگرگونى و تشويش خاطر و افسردگى شده و از كارهايم بازمانده بودم « 1 » . از اين رو كتاب مستطاب « نهج البلاغه » را وسيلهاى براى تسليت روح و چارهاى براى بر طرف ساختن اندوههاى خويش يافتم - بدينگونه بعضى از صفحات آن را تصفح نمودم و جملههائى چند از عبارات آن را از قسمتهاى مختلف و موارد پراكنده ، مورد دقت و تأمل قرار دادم . در طى مطالعه آن خيال مىكردم جنگهائى اتفاق افتاده ، و تاراجهائى به وقوع پيوسته ، و اين فكر برايم پديد آمد كه بلاغت را دولت و نيروئى ، و فصاحت را صولت و سطوتى است ، و اوهام ( كسانى كه در بارهء نهج البلاغه ترديد كردهاند ) مشوب ، و ترديد آنها چيزى جز فسق و پليدى نيست . انديشيدم كه انبوه سپاه خطابهها با شمشيرهاى برنده ، در صفهاى منظم خود با نظم و ترتيب خاصى به حالت دفاع ايستادهاند ، و هر گونه شك و شبههاى را بر طرف مىسازند ، و دلهاى آشفته را آرام مىكنند ، و بدينگونه وسوسههاى پليد شكست خورده و خاطرههاى سوء
--> ( 1 ) در آن موقع شيخ محمد عبده در « بيروت » تبعيد بوده است .